تولید و استفاده انبوه از محصولات پلاستیکی راحتی را برای مردم به ارمغان می آورد و در عین حال منجر به تجمع آلاینده های پلاستیکی در محیط می شود، به طوری که آلودگی میکروپلاستیک و خطرات زیست محیطی مرتبط اخیراً به یک نگرانی جهانی تبدیل شده است. میکروپلاستیک­ ها عموماً به عنوان ذرات پلاستیکی با اندازه کمتر از پنج میلی متر تعریف می شوند. ازآنجایی که سالانه مقادیر زیادی ضایعات پلاستیکی در محیط رها می شود، میکروپلاستیک ها در حال حاضر به طور گسترده در محیط های مختلف، مانند اقیانوس ها، آب های شیرین، درون بدن حیوانات آبزی، خاک و لجن شناسایی می شوند. مطالعه میکروپلاستیک ها در خاک از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا خاک ها مخزن مهمی برای میکروپلاستیک ها هستند و طیف وسیعی از خدمات اکوسیستمی را ارائه می دهند که برای زندگی ضروری هستند. منابع متعدد میکروپلاستیک در خاک شناسایی شده است. در حال حاضر، منابع شناخته شده میکروپلاستیک ها عبارتند از کمپوست، لجن فاضلاب، آبیاری، مالچ پلاستیک، ریختن زباله و ته­نشست اتمسفری. برهمکنش ویژگی­های مختلف میکروپلاستیک ها (وسعت ورود میکروپلاستیک ها به محیط، اندازه ذرات و نوع ترکیبات ساختاری میکروپلاستیک ها) و عوامل محیطی، انتقال و ماندگاری میکروپلاستیک ها در خاک را کنترل می کند. در سیستم خاک، پلاستیک می تواند برهمکنش بین ذرات، آب، ترکیبات شیمیایی و موجودات زنده را تغییر دهد و بر خصوصیات مختلف اگرواکوسیستم ها تأثیرگذار باشد. در این مطالعه، مروری بر تحقیقات صورت گرفته در جهان و ایران در مورد منابع ورودی میکروپلاستیک در خاک و اثرات و خطرات آن بر سلامت خاک و انسان پرداخته شده است.

خاک به عنوان یکی از اجزای مهم محیط زیست، تأمین کننده اصلی غذا و تداوم بخش حیات در کره زمین است. امروزه، حفظ سلامت خاک و تنوع زیستی آن در اغلب کشورها مورد توجه قانون­گذاران و تولیدکنندگان محصولات غذایی قرار گرفته است. ورود آلاینده های صنعتی و کشاورزی، گسترش شوری، تغییرات اقلیمی و مدیریت­های نامناسب اراضی، تهدیدگرهای اصلی سلامت خاک هستند. گرچه در ارزیابی سلامت خاک، پارامترهای شیمیایی و فیزیکی نیز اهمیت دارند ولی پارامترهای زیستی به دلیل پاسخ سریع به تغییرات محیطی، جایگاه ویژه­ای دارند. بدیهی است، با توجه به تعداد زیاد پارامترهای زیستی و ماهیت متفاوتشان، نمی­توان تعداد انبوهی از آنها را در یک کار تحقیقی، اندازه­گیری نمود. لذا داشتن دانش کافی از ماهیت پارامترها، سبب انتخاب درست آنها بر اساس اهداف خواهد شد و از هزینه­های غیرضروری جلوگیری می­شود. در این مقاله، مجموعه روش­های (1) میکروبیولوژیک شامل فعالیت، تراکم جمعیت و زیست توده میکروبی (2) بیوشیمیایی شامل فعالیت انواع آنزیم­های مطرح در چرخه عناصر غذایی، (3) بررسی تنوع زیستی از طریق کشت مستقیم، تکنیک­های مولکولی بر مبنایDNA  یا RNA، بکارگیری مارکرهای بیوشیمیایی نظیر اسیدهای چرب فسفولیپیدی، (4) برهمکنش­های میکروب-گیاه در ریزوسفر شامل تثبیت­کننده­های نیتروژن همزیست یا آزادزی و همزیستی میکوریزی، مورد تجزیه وتحلیل قرار می­گیرند. همچنین با توجه به هزینه­های زیاد و زمان­بر بودن سنجش­های میکروبیولوژیک، راهکارهای جدید مبتنی بر بکارگیری اطلاعات ماهواره­ای و یا تخمین شاخص­ها از روی پارامترهای زودیافت، در این مقاله معرفی خواهند شد.

این مطالعه به منظور ارزیابی اثر تیوسولفات­های پتاسیم (KTS®) و کلسیم (CaTs®) بر ویژگی­های شیمیایی خاک، رشد برگ و عملکرد گل و بنه­های دختری زعفران در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان تربت حیدریه در دو سال زراعی 98-1397 و 99-1398 اجرا شد. تیمارها شامل T1: مدیریت رایج کشاورز، T2: T1+40 لیتر در هکتارKTS  طی سه نوبت،  T3: T1+20 لیتر در هکتار KTS  طی سه نوبت، T4: T1+ 40 لیتر در هکتارKTS  طی سه نوبت+ 50 لیتر در هکتار CaTs طی چهار نوبت، T5: T1+40 لیتر در هکتارKTS  طی سه نوبت+100 لیتر در هکتار CaTs  طی دو نوبت و T6: T1+40 لیتر در هکتار KTS  طی سه نوبت+67 لیتر در هکتار CaTs طی سه نوبت بودند. نتایج در سال دوم نشان داد که اثر کاربرد کودهای KTS و CaTs بر بیشتر شاخص­های گل، برگ و بنه­های دختری زعفران و خصوصیات شیمیایی خاک معنی­دار بود. حداکثر و حداقل وزن خشک کلاله و تعداد و وزن خشک بنه­های دختری برای T6 (بترتیب با 87/0 گرم در متر مربع و 7950 و 1865 بنه دختری بر متر مربع) و T5 ( بترتیب با 32/0 گرم در متر مربع و 24579 و 7859 گرم بر متر مربع) مشاهده شد. مصرف KTS و CaTs  موجب کاهش شاخص واکنش و افزایش هدایت الکتریکی، نیتروژن کل، فسفر قابل دسترس و پتاسیم قابل دسترس خاک گردید. بر این اساس، استفاده از تیوسولفات­های پتاسیم و کلسیم برای دستیابی به تولید پایدار زعفران به ویژه در مناطق خشک و نیمه­خشک توصیه می شود.

مقدمه و اهداف: آگاهی بیماران در مورد اثر سیگار بر سلامت پریودنتال می تواند تاثیر بسزایی در پیشگیری و کنترل بیماری داشته باشد، لذا مطالعه حاضربا هدف بررسی آگاهی و نگرش افراد مبتلا به پریودنتیت در مورد اثر سیگار بر سلامت پریودنتال انجام شد.مواد وروش ها: در این مطالعه توصیفی-مقطعی، آگاهی و نگرش 442 بیمار مبتلا به پریودنتیت مراجعه کننده به بخش پریودنتیکس دانشکده دندانپزشکی گرگان درسال 1403درمورد اثر سیگار بر سلامت پریودنتال با استفاده از پرسشنامه بررسی شد. این پرسشنامه دارای 14 سوال بود که 5 سوال مربوط به بخش آگاهی و9 سوال مربوط به بخش نگرش بود. داده ها پس از استخراج وارد نرم افزار SPSS 26 گردید و با استفاده آزمون آماری تی مستقل تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: میانگین نمره آگاهی در بیماران مورد بررسی 94/20±87/87 و میانگین نمره نگرش آنها 05/13± 50/81 بود. 307 )% 5/69( نفر شرکت کنندگان در مطالعه از آگاهی خوب و303 )% 6/68( نفراز نگرش خوبی برخوردار بودند. بیشترین منبع کسب اطلاعات بیماران در مورد تاثیر سیگار بر سلامت پریودنتال دوستان و اطرافیان(3/63%) 280 نفر بودند. ارتباط آماری معنی داری بین میانگین نمره آگاهی با جنسیت، سطح تحصیلات و مصرف سیگار وهم چنین میان میانگین نمره نگرش با سن، سطح تحصیلات و مصرف سیگار مشاهده شد(05/0>P-value).نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد بیماران مورد بررسی از آگاهی و نگرش خوبی نسبت به تاثیر سیگار بر سلامت پریودنتال برخوردار بودند. بیشترین منبع کسب اطلاعات بیماران در مورد تاثیر سیگار بر سلامت پریودنتال دوستان و اطرافیان بودند.

AbstractHeavy metals are among the most suitable indicators for assessing pollution in soil and water resources due to their long-term persistence in the environment and toxic characteristics, which often pose significant challenges. The aim of this study was to investigate heavy metal contamination in soil across forest, rangeland, agricultural, and residential land uses in the Vaz watershed. For this purpose, 47 soil samples from all land uses and one riverbed sediment sample from the watershed outlet were collected. After drying, the samples were sieved through a 63-micron mesh and transferred to a laboratory for elemental concentration analysis using ICP-MS. The concentrations of chromium (Cr), manganese (Mn), iron (Fe), nickel (Ni), copper (Cu), zinc (Zn), arsenic (As), cadmium (Cd), mercury (Hg), and lead (Pb) were analyzed. Contamination indices—including the contamination factor (CF), degree of contamination (Cd), modified degree of contamination (mCd), geo-accumulation index (Igeo), enrichment factor (EF), and ecological risk index (ERI)—were applied to evaluate sediment quality across different land uses. Results indicated that urban (residential) land use exhibited the highest values for both the contamination factor (CF) and geo-accumulation index (Igeo), followed by agricultural, forest, and rangeland land uses, respectively. Based on the degree of contamination (Cd), rangeland showed very low contamination, forest and agricultural land uses had moderate contamination, and residential land use displayed high contamination. However, the modified degree of contamination (mCd) revealed very low contamination levels for forest, rangeland, and agricultural land uses, and low contamination for residential areas.

سابقه و هدف: ازآنجایی که سجده بهترین وضعیت تخلیۀ میدان های الکترواستاتیک از بدن است؛ هدف این مطالعه بررسی خاصیت مغناطیسی و الکتریکی سه ماده خاک، مقوا و پارچه و در ادامه بررسی فعالیت مغزی در زمان سجده بر این سه ماده مختلف است. روش کار: روش این پژوهش از نوع مقطعی است. نمونۀ پژوهش ده نفر (چهار زن و شش مرد) از افراد سالم بین 20-40 سال بود که داوطلبانه در این طرح شرکت کردند. در قسمت اول بررسی فیزیکی مواد مختلف از دستگاه مغناطیس سنج نمونۀ ارتعاشی برای بررسی میزان نفوذپذیری مغناطیسی و دستگاه اندازه گیری رسانایی الکتریکی به روش دونقطه ای برای بررسی میزان رسانایی سه نمونۀ خاک، مقوا و پارچه استفاده شد. در قسمت دوم امواج مغزی ده فرد سالم در وضعیت نشسته؛ سجده بر خاک (مهر)، مقوا و موکت با شرایط یکسان ثبت و قدرت نسبی باندهای فرکانسی بررسی شد. مقدار P نیز بعد از محاسبۀ میزان کشف اشتباه مداخلۀ کانال ها و باندها بر هم در نظر گرفته شد. در این پژوهش همۀ موارد اخلاقی رعایت شده است و مؤلفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده اند. یافته ها: نتایج قسمت اول نشان داده است که مقوا نسبت به پارچه و پارچه نسبت به خاک نفوذپذیری بیشتری از لحاظ مغناطیسی و به همین ترتیب رسانایی الکتریکی کمتری داشت. در قسمت دوم نتایج نشان داده است که مقوا و خاک موجب افزایش معناداری در قدرت نسبی باند آلفا 1 در مناطق پیشانی و مرکزی نسبت به حالت نشسته شد؛ در حالی که مقدار این شاخص در سجده بر موکت اختلاف معناداری با حالت نشسته نداشت. سجده بر موکت موجب افزایش معنادار قدرت نسبی باند گاما 1 نسبت به نشسته شد؛ درحالی که در سجده بر خاک به ویژه مقوا این تفاوت به میزان کمتری دیده شد. نتیجه گیری: بر اساس یافته های به دست آمده می توان گفت سجده بر مقوا تشدیدکننده و سجده بر موکت تخفیف دهندۀ تأثیرات سجده بر خاک است.

آنتی­بیوتیک­ها در سراسر جهان نقش مهمی در کنترل بیماری­های عفونی در انسان و حیوان ایفا می­کنند. آن­ها به دلیل ناقص بودن متابولیسم­شان در طول درمان وارد آب و خاک شده و به­ عنوان آلاینده آلی پایدار در محیط زیست محسوب می­شوند. آنتی­بیوتیک­ها براساس پایداری ذاتی در برابر تجزیه دارای محدوده وسیعی از نیمه عمر (از کمتر از یک روز تا ده سال) هستند و میزان تجزیه آنتی­بیوتیک­ها به خصوصیات فیزیکوشیمیایی آن­ها، نوع خاک و عوامل اقلیمی (دما، رطوبت و ...) بستگی دارد. بخش باقیمانده این ترکیبات می­تواند به­عنوان عوامل ضد میکروبی بر جوامع میکروبی خاک و به نوبه خود بر سلامت خاک پیامدهای منفی بگذارند. در نهایت آنتی­بیوتیک­ها از طریق جذبشان توسط محصولات زراعی، وارد زنجیره غذایی انسان شده و مقاومت آنتی­بیوتیکی در انسان ایجاد می­کنند. با این حال بسیاری از نتایج مبهم بوده که این نشان می­دهد تعیین دقیق سرنوشت آنتی­بیوتیک­ها و برآورد خطر ناشی از مقاومت آنتی­بیوتیکی یک چالش بزرگ است. در این مقاله سرنوشت آنتی­بیوتیک­ها در خاک (جذب و تجزیه)، تاثیرشان بر عملکرد جامعه میکروبی خاک، جذب توسط گیاه و تاثیر بر امنیت غذایی انسان مرور می­شود.

این پژوهش با هدف مطالعه اثر تغییر کاربری بر سلامت و کیفیت خاک اراضی شیب دار جنوب شهر گرگان انجام شد. نمونه برداری در تیرماه 1398 به­دلیل تخریب شدید اراضی تنها از 2 موقعیت شانه شیب و شیب پشتی و به صورت کاملاً تصادفی از عمق cm 20-0 خاک جنگل و زمین کشت شده مجاور انجام شد. خصوصیات مورد ارزیابی شامل درصد کربن آلی خاک، درصد اجزای بافت خاک (شن، سیلت و رس)، وزن مخصوص ظاهری خاک، درصد آهک معادل خاک، واکنش خاک، مقادیر عناصر پرمصرف (ازت، فسفر، پتاسیم) و ظرفیت تبادل کاتیونی به عنوان شاخص های کیفیت خاک بودند. نتایج نشان داد که بیشترین ضریب تغییرات در نتیجه تغییر کاربری مربوط به پارامتر درصد کربن آلی خاک بوده است. تجزیه واریانس و مقایسه میانگین حاکی از آن بود که تغییر کاربری از جنگل به کشاورزی موجب کاهش معنی دار کیفیت خاک در تمامی پارامترهای مورد ارزیابی به استثناء فسفر قابل جذب شده است. همچنین بررسی درصد کربن آلی خاک به عنوان مهم ترین شاخص کیفیت خاک نشان داد که این پارامتر با میانگین 07/6% در کاربری جنگل و میانگین 59/0% در کاربری زراعی با کاهش 90% در نتیجه تغییر کاربری روبرو شده است.

مقاله مروریمقدمه: کاهش باروری و به دنبال آن افزایش سالمندی جمعیت، از بحران های جمعیتی است. برنامه ی باروری سالم، با هدف افزایش میزان باروری کلی به بالاتر از حد جایگزینی از برنامه های وزارت بهداشت است. از آن جایی که حفظ و پایداری محیط زیست از عوامل تأثیرگذار بر میزان باروری است. این مطالعه ی مروری با هدف بررسی باروری سالم و پایداری محیط زیست طراحی شد.روش ها: در این مرور نقل قولی، در پایگاه داده های الکترونیکی Web of Science, Scopus, PubMed, Science Direct, SID, Magiran and IranMedex، مقالات مرتبط با باروری سالم و محیط زیست، بدون محدودیت زبانی بین سال های 2000 تا 2023 مورد بررسی قرار گرفتند. مطالعات توصیفی بر اساس چک لیست STROBE، کیفیت سنجی شدند. بعد از بررسی دقیق مطالعات، محتوای مقالات در سه حوزه دسته بندی شدند.یافته ها: تأثیرات ناپایداری محیط زیست بر باروری را می توان در سه دسته پیامد تقسیم نمود که شامل «ناباروری زنان»، «ناباروری مردان» و «کاهش موفقیت روش های کمک باروری» است.نتیجه گیری: ناپایداری محیط زیست با آلاینده هایی که از طریق هوا، آب و خاک به سیستم گوارش و تنفس انسان ها تحمیل می کند، می تواند باروری سالم را تحت تأثیر قرار داده و کاهش نرخ فرزندآوری را تشدید کند. بنابراین تمرکز متخصصان سلامت باروری و سیاست گذاران امر سلامت و جمعیت در جهت افزایش آموزش و آگاهی رسانی جامعه از عوامل خطر محیطی ضروری به نظر می رسد.